Kategori arşivi: Ders Notları

Mühendislik Dökümanları

ruzgar_Tribun_Disli_Kutusu

Rüzgar Türbin Dişli Kutusu

Dişli kutusu bir rüzgar türbininin aktarma sisteminin önemli bir bileşenidir. Normal bir rüzgar türbin pervanesinin hızı 30 – 50 tur/dak. iken bir generatörün optimum hızı 1000 – 1500 tur/dak. civarındadır. Bu yüzden dönme hızının generatörün hız gereksinimlerine göre ayarlanabilmesi için iletim hattında güç aktarma sisteminin bulunması gerekir. İdeal bir dişli sistemi, rüzgar türbininin işletme ömrü boyunca, sert iklim ve yükleme koşulları altında bile pürüzsüzce ve sessiz bir şekilde çalışmalıdır. Beşikteki bazı kısıtlamalar yüzünden, boyutlar da önemli bir faktördür.

Şekil 1: Orta ölçekli bir rüzgar türbininin dişli kutusu

Küçük türbinlerde hedeflenen hız oranına iki ya da üç kademeli dişli takımları vasıtasıyla ulaşılır. Örneğin, 150 kW’lık bir türbinin dişli sistemi Şekil 1′de gösterilmiştir. Pervanenin dönüş hızı 40 tur/dak. iken generatörün hızı 1000 tur/dak. olarak tasarlanmıştır. Böylece 25 olması gereken dişli oranı şekildeki gibi iki kademeli bir sistemle gerçekleştirilir. Pervaneye bağlı düşük hız mili daha büyük bir dişliye bağlıdır. Bu dişli de orta kısımdaki daha küçük bir dişliyi besler. Büyük ve küçük dişli arasındaki diş oranı 1: 5’tir. Böylece orta mil yavaş milinkinin 5 katı hızla döner. Orta mile bağlı büyük bir dişliyi generatör miline bağlı daha küçük bir dişliye bağlayan ikinci bir sistem sayesinde hız daha da artırılır. Bu iki ardışık sistem sayesinde 1:25’lik dişli oranına ulaşılır.

Daha yüksek dişli oranlarına gereksinim duyulursa, başka bir ara mile bağlı ilave bir dişli takımı sisteme eklenir. Bununla beraber dişli takımları arasındaki oran 1:6 ile sınırlıdır. Bu yüzden, büyük türbinlerde planet dişlilerle normal dişlilerin kombinasyonundan oluşan bütünleşik dişli takımları kullanılır. Normal bir dişli kutusunda istenilen hız seviyesinin yakalanabilmesi için birinci kademe planet dişliler iki kademeli ikincil düz dişli takımıyla birleştirilir. Planet dişlilerin sisteme dahil edilmesiyle dişli kutusunun ebatları büyük oranda azaltılır. Bunun yanında planet dişliler ağır yükleri daha güvenli bir şekilde aktarabilir.

Kompakt tasarımları nedeniyle planet dişlilerde güç iletimi sırasında ortaya çıkan ısıyı dağıtmak zordur. 600 kW gücünde normal bir rüzgar türbini tam kapasiteyle çalışırken 18 kW eşdeğer ısı üretir. Diğer bir problem de bu dişlilerin üretimlerindeki zorluktur. Bitişik dişliler arasındaki yük aktarımlarının daha yumuşak olmasından dolayı konik dişliler daha sessiz çalışır. Fakat konik dişliler planet dişli sistemlerinde kullanılamazlar.

Dişli kutusunun farklı noktalarındaki rulmanlar aktarılacak yüklerin niteliğine göre seçilir. Örneğin planet taşıyıcısı düşük hızlarda orta derecedeki yükleri idare eder. Bu yüzden silindirik makaralı rulmanlar önerilir. Çıkış mili küçük dairesel yüklerde yüksek hızları aktaracağı için silindirik rulmanlar kullanılabilir. Buradaki diğer seçenek de kendi kendine hizalanan rulmanlar ya da dört nokta kontaklı bilye rulmanlar kullanmaktır.

Dişliler her bir dişli üzerindeki yüklerin dağılımı ve süreleri göz önüne alınarak tasarlanırlar. Yük süresi ve dağılımı (Load Duration and Distribution LDD) modeli belirli rüzgar koşulları altında analiz edilir. Tasarıma son şekli vermek için dişlilerin işletme ömrü boyunca sonuçlara ileriye dönük dış değer verilir. Rüzgar türbininin dişli kutularının ve diğer güç aktarım sistemlerinin dinamik tepkilerinin modellenmesinde ileri sayısal simülasyon teknikleri de kullanılmaktadır .

plastik şekil verme

Plastik Şekil Verme Ders Notları [pdf]

Plastik şekil verme işlemleri Genellikle metal malzemelere katı halde hacim sabit kalarak ve bileşiminde değişim olmadan kalıcı şekil verme işlemleridir.Makine ve malzeme mühendislerinin aldığı bu dersin esaslarını anlatan pdf şeklinde ders notlarını paylasıyoruz. Faydalı olması dileriz.
Okumaya devam et

netcad giss

NetCad 5.0 Giss Eğitim Dökümanları

Bu Eğitim Dökümanında Bir GIS Projesi gerçeklestirilebilmesi için yapılması gereken islem adımlarının anlatıldıgı; Raster Paftaların Sayısallastırılması, NETCAD ortamında hazırlanmıs Haritaların GIS ortamına nasıl aktarıldıgı; DXF,TAB,SHAPE vb. diger formatlarda hazırlanan çizimlerin Okumaya devam et